دوشنبه, 03 مهر 1396
نسل شیرمحمد منقرض می‌شود؟

سيب پرس : شیرمحمد اسپندار، تنها دونلی زن ایران است؛ او که موفق به دریافت دکترای موسیقی سنتی از فرانسه شده، در کشور خود غریب است؛ استاد خطابش می‌کنند˝ اما مگر حقوق استاد، باید ۱۸۰ هزار تومان در ماه باشد؟!˝

 به گزارش خبرگزاري سيب پرس ،  دو نی بر گوشه لبانش می‌گذارد و در آن می‌نوازد. او تنها دونی زن ایران است. هیچ کس جز او نمی‌تواند، همزمان، دو نی بنوازد. به‌ کشورهای مختلف سفر کرده و برای مردم در گوشه و کنار جهان، نواخته و حالا در خانه ساده و فقیرانه خود در بمپور بلوچستان زندگی می‌کند. چند سال پیش، سیل آمد و خانه قدیمی‌اش را با خود برد و او این خانه کوچک و بی‌پیرایه را بر ویرانه‌های آن بنا کرد.

شیرمحمد اسپندار در سال ۱۳۱۰ به دنیا آمده. مکتب نرفته و خواندن و نوشتن نیاموخته، گله‌داری می‌کرده و برای گوسفندانش نی می‌نواخته، امروز گله‌ای نمانده تا شیرمحمد برایش بنوازد اما انگشتان او همچنان زیر و بم ساز را به خوبی می‌شناسد و اندک نفسی برایش باقی مانده تا فقر و تنهایی‌اش را در دو نی بدمد و به گوش من و تو برساند و “در خانه اگر کس است، یک حرف بس است.”

نوجوان بوده که به کراچی رفته و نواختن دونی را با نگاه کردن به انگشتان کسی که همزمان در دو نی می‌نواخته، فراگرفته. به ایران برگشته و در زادگاهش، ساکن شده. همزمان با جشن‌های ۲۵۰۰ ساله به شیراز رفته و به گفته خود تازه دانسته، ایران کجاست و حافظ کیست و هنر کدام است؟ به شهرهای مختلف ایران سفر کرده و ترانه بلوچی خوانده و دونی زده. سفرهای پراکنده‌ای هم به گوشه‌های مختلف دنیا داشته و موفق به دریافت دکترای موسیقی سنتی از فرانسه شده؛ اما شیرمحمد اسپندار در شهر و دیار خود غریب است و فکر می‌کند فرانسویان، اگرچه هم‌زبان او نیستند موسیقی او را بهتر از بلوچ‌ها و فارسی‌زبان‌ها درمی‌یابند.

اینجا استاد خطابش می‌کنند اما “مگر حقوق استاد شیرمحمد اسپندار ۱۸۰ هزار تومان در ماه است؟”

شیرمحمد ۹۰ ساله، زمین را می‌کارد و به بار نشستن کشته‌اش را انتظار می‌کشد. کاشتن زمین برای شیر محمد، نشان زندگی است؛ یعنی هنوز زنده است و توان کارکردن دارد. دخترانش شوهر کرده و پسرانش داماد شده‌اند. او و همسرش در خانه‌ای کوچک در شهر بمپور زندگی می‌کنند. خانه‌ای که شیرمحمد و همسرش در آن به‌سر می‌برند از هرگونه وسیله خنک‌کننده‌ای بی‌بهره است؛ آن‌هم در گرمای طاقت‌فرسای سیستان و بلوچستان؛ خانه‌ای کوچک، ساده و بی‌پیرایه با “خانه‌خدا” ای بسیار مهمان‌نواز.

آن گونه که شیرمحمد اسپندار می‌گوید تنها یک نفر در استان پهناور سیستان و بلوچستان، نواختن دونی را از او آموخته و از حق نگذریم خوب هم می‌نواخته؛ آن یک نفر، موسی بلوچ بود که ۲۲ دی ماه ۱۳۹۰ بر اثر سانحه تصادف درگذشت؛ هنرمندی که در آلمان و سوئد و انگلیس و ایتالیا به اجرای برنامه پرداخته بود. همان دونی‌نوازی که هیچ منبع درآمدی نداشت و برای گذران زندگی و به‌ ناچار، مسافرکشی می‌کرد.

اهالی بمپور، شیرمحمد را می‌شناسند و برایش حرمت قائلند؛ گرچه هیچ مکانی در شهر بمپور وجود ندارد تا مسافران به آنجا روند و به آوای دلنشین دونلی شیرمحمد اسپندار گوش سپارند. اما اگر به بمپور رفتی می‌توانی سراغ پارک خاتم و خیابان آزاد را بگیری. خانه تنها دونی‌زن ایران، سمت راست خیابان است. چای بنوشی و خرما بخوری؛ خرمایی که از درخت میان حیاط شیرمحمد چیده شده و از او بخواهی تا به زبان بلوچی بخواند و دونی بنوازد؛ اگر تا آن زمان برای شیرمحمد، توانی مانده باشد.

شیرمحمد اسپندار، صدای مردم بلوچ است؛ نوایش را بشنویم، پیش از آن‌که خاموش شود و با او خاطرات روزهای رفته‌اش را مرور کنیم تا آن زمان که می‌تواند دفتر روزهای رفته را ورق بزند.

شیرمحمد اسپندار، تنها دونلی زن ایران است؛ او که موفق به دریافت دکترای موسیقی سنتی از فرانسه شده، در کشور خود غریب است؛ استاد خطابش می‌کنند˝ اما مگر حقوق استاد، باید ۱۸۰ هزار تومان در ماه باشد؟!”

نظر ها
افزودن جدید RSS
+/-
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
عنوان:
 
کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.
باسط   |2016-06-18
الهی خدا سلامت نگهش داره

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."